ARTI GERÇEK - Taliban'ın yönetimi ele geçirmesi sonrası ülkeden kaçan Afganistan Merkez Bankası (DAB) eski Başkanı Ajmal Ahmady, önceki yönetimin nakit rezervlerinin çok büyük bir kısmının ülke dışında tutulduğunu açıkladı. Ahmady, Taliban'ın büyük kısmı ABD'de olan rezervlere erişemeyeceğini söyledi.

Ahmady, Merkez Bankası Başkanı olarak süreç içindeki yaşadıklarını Twitter hesabından bir seri oluşturarak anlatmış, kaçışıyla ilgili detayları paylaşmıştı.

Döviz oynaklığı ve diğer göstergeler kötüleştiğini aktaran Ahmandy, "Ancak Afganistan Bankası (DAB), kötüleşen güvenlik ortamı göz önüne alındığında, makroekonomik ortamı geçen hafta boyunca nispeten iyi bir şekilde stabilize edebildi. Sonra geçen perşembe günü geldi. Normal toplantılarıma katıldım. Gazni sabah düştü. İşten ayrıldım ve eve gittiğimde Herat, Kandahar ve Baghdis de düştü. Helmand da ciddi saldırı altındaydı. Cuma günü kötüleşen ortam göz önüne alındığında, daha fazla dolar gönderisi alamayacağımıza dair bir telefon aldık. İnsanlar Cuma günü kaçtığım söylentilerini yaydı. DAB'nin Cumartesi günü piyasalara daha az döviz arzı yapmak zorunda kalması paniği daha da artırdı" diye konuştu.

TALİBAN, BANKA ÇALIŞANLARINA REZERVLERİ SORMUŞ

Ahmady, bugün de yine Twitter üzerinden yaptığı paylaşımlarda, Taliban'ın banka çalışanlarına varlıkların nerede olduğunu sorduğunu belirterek şu bilgileri verdi:

"Afganistan Merkez Bankası'nın (DAB) yaklaşık 9 milyar dolarlık varlığı bulunuyor. Bu paranın yaklaşık 7 milyar doları, nakit, altın, hisse senedi ve başka yatırım türleri halinde ABD Federal Rezervi'nde. Diğer kısmı da, fiziksel olarak DAB'ın Afganistan'daki kasasında değil, İsviçre'deki Uluslararası Ödemeler Bankası'nda ve başka uluslararası hesaplarda tutuluyor."

Ahmady, bu nedenle Taliban'ın Afganistan Merkez Bankası'nın varlıklarının en fazla yüzde 0.2'sine erişim sağlayabileceğini söyledi.

FİZİKSEL OLARAK NAKİT GETİRTİLİYORDU

Kabil'in yüklü borcu nedeniyle DAB'ın her birkaç haftada bir fiziksel olarak yurtdışından nakit para getirttiğini belirten Ahmady, güvenlik durumunun kötüleşmesi nedeniyle bu transferlerin de geçtiğimiz pazar günü durdurulduğunu ve devletin kasasındaki nakit paranın 'sıfıra' yakın olduğunu aktardı.

Öte yandan Reuters'a konuşa bir ABD Hükümeti yetkilisi de, Kabil'in ABD'deki varlıklarını hiçbir bölümünün Taliban'a aktarılmayacağını söyledi. Bloomberg haber ajansı da dün gece, ABD'nin Afganistan Merkez Bankası'na ait 9.5 milyar dolarlık varlığı dondurduğunu ve nakit para gönderimini durdurduğunu duyurmuştu. 

Afganistan Merkez Bankası, ülkenin döviz rezervlerinin çoğunlukla yabancı hesaplarda tutulduğunu ve Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesinden bu yana bu varlıkların tehlikeye atılmadığını açıkladı.

REZERVLER DONDURULDUĞU İÇİN TALİBAN KULLANAMAYACAK

Afganistan Merkez Bankası’nın (DAB) vekaleten başında bulunan Ajmal Ahmaty, Twitter'da yaptığı açıklamada, bankanın varlıklarının 7 milyar dolarının nakit, altın, ABD tahvilleri ve diğer varlıklar olarak ABD Merkez Bankası'nda (Fed) tutulduğunu ve yaklaşık 9 milyar dolarlık rezervi bulunduğunu açıkladı.

Ahmady, "Afganistan'ın uluslararası rezervleri tehlikeye atılmadı. Herhangi bir rezerv hesabından para çalınmadı... (ABD) Hazine/OFAC'ın Taliban'ın bu tür fonlara erişimine izni vereceği bir senaryo hayal edemiyorum" dedi.

Ahmady, gelinen noktada ülkede dolar sıkıntısı çekileceğini ve Merkez Bankası'nın yerel bankalara yeterli dolar tedarik edememesi nedeniyle yerel para birimi Afgani'de ciddi değer kaybı beklediğini belirtti. Ahmady, Taliban'ı kastederek, "Askeri olarak kazanmış olabilir ama şimdi yönetmek zorunda" diyerek, yakın gelecekte olacakları da şöyle sıraladı:

"Rezervlerin dondurulması, sermaye kontrolü gelmesi, Afgan parasının değer kaybı, enflasyonda yükseliş nedeniyle gıda fiyatlarının artışı ile yoksulları vurması."

ABD ÇOK HIZLI ÇEKİLDİ, PLANLAMAK İÇİN VAKİT OLMADI

Taliban’ın Kabil’i ele geçirmesiyle Afganistan’ı terk eden Merkez Bankası Başkanı Ahmady, ABD’nin ülkeden “çok hızlı çekildiğini” belirterek, Keşke A"BD güçlerinin çekilmesini planlamak için daha fazla vaktimiz olsaydı” dedi.

BBC’ye konuşan Ahmady, çok sayıda Afgan’ın tersini istemesine rağmen ABD’nin Afganistan’dan çekilme hakkı olduğunu söyledi. Öte yandan ABD’nin çekilme hızını eleştiren Ahmady, “Bunu uygulamak için daha geniş bir zaman olmalıydı” dedi.

ABD Başkanı Joe Biden’ın Afgan ordusunun ülke için mücadelede başarısız olduğu sözlerine katılmayan Ahmady “Bu yaşananları Taliban için askeri bir zafer olarak nitelendirmem. Bunu belki istihbarat istihbarat zaferi olarak değerlendiririm” dedi.

Ahmady, Afgan Hükümeti'nde uzun süredir geniş bir yolsuzluk olduğunu da kabul ederek, “Afgan Hükümeti'nde ciddi miktarda yolsuzluk vardı bunu inkar edemeyiz. Ancak bence bunu azaltmak için atılan adımlar da vardı” dedi.