Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2020 yılı içerisinde sadece 7 proje çevresel etki değerlendirme (ÇED) olumsuz kararı, 2 bin 822 adet projeye ise ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verdiği ortaya çıktı.

Çevre Komisyonu CHP Sözcüsü İzmir Milletvekili Murat Bakan’ın soru önergesine cevap veren Bakan Murat Kurum’un sunduğu veriler, ÇED sürecinin içinin boşaltıldığını ortaya koydu.

CHP’li Bakan, 2020’de toplam kaç ÇED başvurusu yapıldığını, başvuruların kaçına “ÇED olumlu”, “ÇED olumsuz”, “ÇED gerekli değildir” ve “ÇED gereklidir” kararının verildiğini sordu.

Bakanlık 2020 yılında, 2 bin 822 adet projeye ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verildiğini belirtti. Ayrıca 2020’de 390 projeye ‘ÇED olumlu’, 58 projeye ‘ÇED gerekli’, 7 projeye ‘ÇED olumsuz’ ve 175 projeye ‘Mevzuattan iade/iptal’ kararı verildiğini açıkladı.

İzmir’de 2002-2020 yıllarında yapılan ÇED başvurularının yıllar bazında soran CHP’li Bakan’a, yıllar 18 yıllık toplam veri ile yanıt verildi. İzmir’de 2002-2020 yıllarında toplam 2 bin 544 projeye ‘ÇED gerekli değildir’ 340 projeye ‘ÇED olumlu’ kararı verildi. Buna karşılık sadece 33 projeye ‘ÇED gereklidir’, 2 projeye de ‘ÇED olumsuz’ kararı verildi. Mevzuattan iade/iptal kararlarına ilişkin ise 6 yıllık veriler paylaşıldı. 2014-2020 arasında iptal edilen proje sayısı ise 280 olarak ifade edildi.

SEKTÖRLERE GÖRE SIRALAMA

İzmir’de 2002-2020 yıllarında ‘ÇED olumlu’ ve ‘ÇED gerekli değildir’ kararları verilen projelerin sektörel dağılımı ise şu şekilde: ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verilen 672 proje tarım-gıda, 546 proje petrol-madencilik, 494 proje atık-kimya, 414 proje sanayi, 208 proje enerji, 147 proje turizm-konut ve 63 proje ulaşım-kıyı sektöründe.

‘DOĞRU SORUYU SORMAK HAYATİ’

CHP’li Bakan, sorulara verilen yanıta ilişkin, “Amacı çevreyi korumak, olası sorunları engellemek olan ÇED, yapılmak istenen proje önünde aşılması gereken engel olarak görüldüğü için bilimsel ve objektif kriterler yok sayılıyor. Doğamızın ve geleceğimizin nasıl tahrip edildiği bakanlıktan gelen bu cevapta saklı aslında. Muhalefetin soruları, denetim mekanizması açısından çok önemlidir” değerlendirmesi yaptı.

Bakan, ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verilen proje sayısı sorulduğunda Bakanlığın cevap vermediğini fakat sorunun tersten sorulması durumunda yanıt verildiğini kaydederek, “Bu yüzden doğru soruyu sormak hayatidir. Önerge yanıtları daha da önemlidir. Çünkü bu, Bakanlıkların yani bürokrasinin nasıl yönetildiği hakkında bilgi verir. 2020’de başvurusu yapılıp aynı yıl içinde ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verilen proje sayısını sormuştum. Bu kritik bir soruydu. Toplam ÇED başvuru sayısı gibi yanıtsız kaldı. Tek gerçeklikleri; bu toprakları ranta talana teslim edip üç beş müteahhitte peşkeş çektikleri ve hunharca ceplerini doldurdukları” dedi.