Kuruyan Marmara Gölü için yeniden ihale
İZMİR - Uluslararası sözleşmelere göre koruma altında olan Manisa’nın kuş cenneti Marmara Gölü’nün yüzey alanı, hatalı tarım ve su politikalarından dolayı tamamen kurudu. Gölün ana besleme kaynağı olan su,Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından inşa edilen Gördes Barajı’nda tutuldu. Marmara Gölü'nden geriye ise tabelalar ve hurdaya dönmüş balıkçı tekneleri kaldı.
DSİ Genel Müdürlüğü kuruyan Marmara Gölü için ihale kararı aldı. DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, Marmara Gölü’nü ‘eski günlerine kavuşması’ için ihaleye çıkacak. Elektronik Kamu Alımları Plaftormu'nde( EKAP) yer alan bilgilere göre müdürlük, ‘Manisa Gölmarmara Gölüne İlave Su Temini Planlama ve Proje Mühendislik Hizmetleri’ için 30 Temmuz'da ihale yapacak.
25 MİLYON METREKÜP SU TAŞINACAK
Proje kapsamında “Su Kalitesi İzleme Raporu, Regülatörler ve İletim Hatları Planlama Raporu, Regülatörler ve İletim Hatları Proje Raporu" hazırlatılacak. Raporların 300 gün içinde tamamlanması isteniyor. Müdürlük ardından yapım ihalesine çıkacak. Bozdağ`dan akan 25 milyon metreküp su, Ahmetli, Sart, Tabak Çayı, Kurşunlu, Gümüş regülatörlerinden Kendirlik Besleme Kanalı üzerinden göle taşınarak, gölün kurtarılması hedefleniyor.
GEÇEN YIL İHALE SONUÇSUZ KALMIŞTI
DSİ, geçtiğimiz yıl da ihaleye çıkmış ancak ‘bütün tekliflerin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması' nedeniyle ihale sonuçsuz kalmıştı.
GÖL TARIM ALANI OLARAK KULLANILIYOR
Gölün tümüyle eski haline dönebilmesi için sivil toplum kuruluşları ve bölge halkı, Ahmetli Regülatörü’nden göle derhal su bırakılmasını talep ediyor. Bir yandan göl kururken, diğer yanda gölün kuruyan alanları sürülerek taban suyunu kullanan tarım ürünleri ekiliyor ve göl şu anda tarım alanı olarak kullanılıyor.
20 BİN SU KUŞUNA EV SAHİPLİĞİ YAPIYORDU
Marmara Gölü uluslararası öneme sahip bir önemli kuş alanı. Kış aylarında bu gölde yaklaşık 65 bin su kuşu görülebiliyordu. Nesli tehlike altına girmeye yakın olan tepeli pelikan türünün dünya nüfusunun yüzde 9’u kış aylarında Marmara Gölü’nde besleniyor ve kışı da burada geçiriyordu. Ancak tepeli pelikan ve karabatak gibi neslinin tükenme tehlikesi olan 101 farklı türden 20 bin su kuşuna ev sahipliği yapan göl, kuşlar tarafından da terk edildi. Gölde iki endemik balık türü yaşıyordu. Gölün kuruması özellikle balıkçılıkla geçinenlerin hayatını etkiledi.
Göl, 'Ulusal Sulak Alan' vasfında ve Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’ne göre koruma altında. Ayrıca göle giden suyun kesilmesi, Türkiye’nin taraf olduğu Ramsar Sözleşmesi olarak bilinen Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanlar Hakkında Sözleşme’ye de aykırı.
DOĞA DERNEĞİ: YANLIŞ BULUYORUZ
Doğa Derneği'nden Sulak Alanlar Uzmanı Burçin Yaraşlı, yapılacak ihaleyi yorumladı. Yaraşlı 'DSİ'nin ihalesi çözüm sağlayabilir mi?' sorusuna şu yanıtı verdi:
"DSİ, hızlıca Gördes Barajı’ndan ve bu amaçla inşa edilmiş besleme kanallarından göle su vermek yerine, başka bir önemli doğa alanı olan Bozdağlar’ı olumsuz etkileyecek projeler üzerinde çalışıyor. Marmara Gölü'nü kurtaracağız derken, ihalede bahsi geçen derelerde yeni HES projeleri vs mi planlanıyor, bilmiyoruz. Bozdağlar bölgesindeki ekosistemin, biyolojik çeşitliliğin ve kırsal üretimlerin suya olan ihtiyacı ve bu ihaleden nasıl etkileneceği hesaba katılmamış durumda. Söz konusu proje gerçekleşirse Marmara Gölü gibi Bozdağlar'ın da su hakkını da hukuki yollarla savunacağız. DSİ’den suyun doğal döngüsünü bozmayan projeler ve çözüm yolları bekliyoruz. Marmara Gölü’nün kısa sürede kurtulması için göle su sağlayacak hali hazırda var olan alt yapıları kullanmak ilk seçenek olmalı. Var olan iletim ve besleme kanalları duruyorken Bozdağ’dan su getirmek için bu kadar zaman ve para harcanmasını yanlış buluyoruz."
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Doğa Derneği'nin çözüm önerilerini ise şöyle sıraladı:
- İlk olarak TİGEM'in alanda tarım yapmasının önünü açan protokol iptal edilmeli ve TİGEM’in çalışmaları durdurulmalı,
- Gördes Barajı’ndan Marmara Gölü’ne su bırakılmalı,
- Ahmetli Regülatörü'nden Marmara Gölü’ne kış ve bahar aylarında su verilmeli,
- Göl çevresindeki alternatif su kaynaklarından göle su sağlanmalı,
- Kum Çayı’nın nehir yatağında kontrolsüz ve denetimsiz kum ocağı işletme faaliyetlerinin sona erdirilmeli ve derivasyon hattındaki nehir yatağı düzenlenmeli,
- Göl Çevresinde tarımsal üretim kuyuları ve su çekimi kontrol altına alınmalı.