2022 Nobel Kimya Ödülü sahipleri açıklandı

2022 Nobel Kimya Ödülü sahipleri açıklandı
Yayınlanma:
A+ A-
2022 Nobel Kimya Ödülü'nü ABD'li ve Danimarkalı kimyagerler Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal ve K. Barry Sharpless, "click kimyasının ve bioortogonal kimyanın gelişiminden" ötürü ödüle layık görüldü.

Artı Gerçek - İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'nde düzenlenen basın toplantısında, Bertozzi, Meldal ve Sharpless'ın, "click kimyasının ve bioortogonal kimyanın gelişiminden" ötürü ödüle layık görüldüğü belirtildi.

"Click kimyasının ve bioortogonal kimyanın", kimya bilimini yeni bir işlevselcilik çağına taşıdığına işaret edildi.

Click kimyası yaşayan hücrelerde olduğu gibi moleküllerin birbirine bağlanması ile ilgili. Üç bilim insanının çalışmaları hücreleri keşfetmek ve biyolojik süreçlerini takip etmekte kullanılıyor ve böylece kanser ilacı tedavisinde uygulanması umuluyor.

Açıklamada Bertozzi'nin bioortogonal reaksiyonlarının, hücrenin olağan kimyasını bozmadan meydana geldiğine, bu reaksiyonların, diğer birçok uygulamanın yanı sıra daha hedefe odaklı kanser tedavilerine katkı sağladığına dikkat çekildi.

Sharpless ve Meldal'ın da kimyanın işlevsel bir formu olan "click kimyasının" temelini attıkları belirtildi.

Kazanan isimler ayrıca 10 milyon İsveç kronu (yaklaşık 15 milyon TL) ödülün de sahibi oldu.

Ödülü kazanan Barry Sharpless daha önce de 2001 yılında kiral katalizör çalışmaları nedeniyle Nobel Kimya Ödülü'nün sahibi olmuştu.

2021'DE ÖDÜL 'ASİMETRİK ORGANOKATLİZ' ÇALIŞMALARINA VERİLMİŞTİ

2021'de NobelKimya Ödülü'nü Alman kimyager Benjamin List ve İskoç asıllı Amerikalı kimyager David W.C. MacMillan kazanmıştı.

List ve MacMillan, molekül inşasında yeni ve mahir bir araç olan "organokatalizi" geliştirmelerinden ötürü ödüle layık görülmüştü.

İki bilim insanının geliştirdiği bu aracın, farmasötik araştırmalarında büyük etki yarattığına ve kimyayı daha "çevre dostu" hale getirdiğine işaret edilmişti.

Ödül, 2020'de "DNA zincirlerini kesmeye ve yeniden birleştirmeye olanak sağlayan 'CRISPR/Cas9' sisteminin geliştirilmesine katkılarından ötürü" Fransız mikrobiyolog Emmanuelle Charpentier ile Amerikalı biyokimyacı Jennifer A. Doudna'ya verilmişti. 2020 NobelKimya Ödülü, kadın adaylar arasında paylaşılan ilk örnek olmuştu. Ödüle Charpentier ve Doudna'dan önce 5 kadın layık görülmüştü.

Marie Curie 1911'de, kızı Irene Joliot-Curie 1935'te, Dorothy Crowfoot Hodgkin 1964'te, Ada Yonath 2009'da ve Frances H. Arnold 2018'de ödülü kazanmıştı.

Böylece toplamda 8 kadın bilim insanı Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı.

1901'den bu yana her yıl kimya alanında insanlığa önemli katkı sunan kişilere verilen NobelKimya Ödülü'nü 2015'te Türk bilim insanı Aziz Sancar kazanmıştı. Sancar, "NobelÖdülü kazanan ilk Türk bilim insanı" olmuştu. (DIŞ HABERLER)