Havası en kirli şehirler belli oldu: Listenin zirvesinde Üsküp de var

Uluslararası hava kalitesi ölçümlerinde Üsküp, zaman zaman dünyanın en kirli şehirleri arasına giriyor.
Dünya genelinde hava kalitesini takip eden uluslararası platformların verileri, özellikle Asya'daki büyük şehirlerin hava kirliliğinde ilk sıralarda yer aldığını gösteriyor. Ancak Balkanlar'dan da bazı kentler dönem dönem listenin üst sıralarına yükseliyor.

Üsküp kış aylarında alarm veriyor

Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp, özellikle kasım ile şubat ayları arasında yaşanan sıcaklık terselmesi (inversiyon), yoğun araç trafiği, evsel ısınma ve sanayi kaynaklı emisyonlar nedeniyle ciddi hava kirliliğiyle karşı karşıya kalıyor.

IQAir verilerine göre Üsküp, bazı günlerde dünyanın en kirli ilk 10 büyük şehri arasına kadar yükseliyor. Aralık 2025'te yapılan ölçümlerde şehir, küresel sıralamada üçüncü sıraya kadar çıktı.

Avrupa'nın en kirli başkentlerinden biri

Çeşitli uluslararası hava kalitesi raporlarında Üsküp, Avrupa'nın hava kirliliğinin en yoğun yaşandığı başkentleri arasında gösteriliyor. Özellikle ince partikül madde (PM2.5) seviyeleri, Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği yıllık sınırların birkaç kat üzerine çıkabiliyor.

Uzmanlara göre PM2.5 olarak adlandırılan çok ince partiküller, akciğerlerin derin bölgelerine kadar ulaşabiliyor ve uzun süre maruz kalındığında kalp-damar ile solunum yolu hastalıkları riskini artırabiliyor.

Dünyanın en kirli şehirleri hangi ülkelerde?

Yıllık hava kalitesi raporlarına göre dünyanın en kirli şehirlerinin önemli bölümü Güney Asya'da bulunuyor. Özellikle şu ülkelerdeki şehirler listenin üst sıralarında yer alıyor:

Hindistan
Pakistan
Bangladeş
Çad
Demokratik Kongo Cumhuriyeti
Bu şehirlerde PM2.5 seviyeleri, Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği sınırların kat kat üzerine çıkabiliyor.

Üsküp'te hava neden kirleniyor?
Uzmanlar Üsküp'teki hava kirliliğinin başlıca nedenlerini şöyle sıralıyor:

Kış aylarında kömür ve odunla yapılan ısınma
Yoğun araç trafiği
Eski dizel araçlar
Sanayi tesisleri
Şehrin coğrafi yapısı nedeniyle kirli havanın dağılmasının zorlaşması
Özellikle rüzgarsız günlerde kirli hava şehir üzerinde uzun süre asılı kalabiliyor.

Yerleşmeyi düşünenler bu detaya dikkat etmeli

Son yıllarda düşük yaşam maliyeti nedeniyle Üsküp'e taşınmayı planlayan Türk vatandaşlarının sayısı artıyor. Ancak şehirde uzun süre yaşamayı düşünenlerin yalnızca kira ve yaşam giderlerini değil, hava kalitesini de dikkate alması öneriliyor.

Özellikle astım, KOAH, alerji veya kronik solunum yolu hastalığı bulunan kişiler için kış aylarında hava kirliliği önemli bir risk oluşturabiliyor. Bu nedenle bazı yabancılar, en yoğun kirliliğin yaşandığı dönemde şehir dışında kalmayı tercih ediyor.

Yaz aylarında tablo değişiyor

Üsküp'te hava kirliliği yıl boyunca aynı seviyede seyretmiyor. İlkbahar ve yaz aylarında rüzgarın artması ve ısınma kaynaklı emisyonların azalmasıyla hava kalitesi belirgin şekilde iyileşiyor. Güncel ölçümlerde şehrin hava kalitesi zaman zaman "iyi" veya "orta" seviyelerde ölçülse de, kış aylarında kirlilik yeniden yükselişe geçebiliyor.