Medya ombudsmanı Faruk Bildirici, 'Erdoğan’ın uçağının gözdeleri, gözden düşenleri' başlıklı bugünkü yazısında Cumhurbaşkanı Erdoğan'n yurtdışı gezilerinde uçağa alınan gazetecileri yazdı.

"Erdoğan’ın “medya vitrini”nin son halini görebilmek amacıyla bu yıl düzenlenen 10 yurtdışı gezinin fotoğraflarını taradım" diyen Bildirici'nin tespitleri şöyle:

"İlk tespitim, gezilerdeki gazeteci profilinin 2017’den bu yana büyük ölçüde değişmiş olduğu…

ÜÇ DAİMİ YOLCU: SOBACI, KARAGÖZ VE DURAN

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu yıl içerisinde sırasıyla Arnavutluk, Ukrayna, Birleşik Arap Emirlikleri, Afrika (Kongo-Senegal), Belçika, Özbekistan, Suudi Arabistan, Azerbaycan, İspanya ve son olarak da İran’a resmi ziyarette bulundu. Bir de mayıs ayında BAE’ye taziye ziyaretinde bulundu ama oraya gazetecileri götürmedi; dolayısıyla uçak fotoğrafı yoktu.

2022’deki gezilerde çekilen 10 fotoğrafa göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gezilerinin üç daimi yolcusu var; TRT Genel Müdürü Zahid Sobacı, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Serdar Karagöz ile SETA Genel Koordinatörü ve Sabah yazarı Burhanettin Duran. Sobacı, 10 gezinin 10’unda, Karagöz 9’unda, Duran ise 8’inde davetliydi.

Aslında gazeteciden çok “iktidar bürokratı” denebilecek bu üç isim gibi Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun da yurtdışı gezilere katılıyor. Ama Altun, gazetecilerle çekilen toplu fotoğraflarda yer almamayı tercih ediyor.

Bu üçlü arasında yer alan Karagöz, AA Genel Müdürü olmadan önce de uçağın gözdelerindendi. Daily Sabah’ın Genel Yayın Yönetmeni olarak en çok davet edilen ikinci isimdi; 2014-2017 yılları arasındaki 26 geziden 14’üne katılmıştı.

Ayrıca birer geziye davet edilen Hilal Kaplan, Oğuzhan Bilgin, Meryem İlayda Atlas ve Veysel Kurt’un aynı zamanda TRT Yönetim Kurulu üyesi olmaları dikkat çekici. Yakında TRT Yönetim Kurulu üyelerinden gezilere çağrılıp “onurlandırılmayan” isim kalmayacak gibi…

YENİ GÖZDELER

Cumhurbaşkanı’nın bu yılki dış gezilerinin “en gözde gazetecileri Yeni Akit Ankara Temsilcisi Hacı Yakışıklı, NTV Genel Yayın Yönetmeni Nermin Yurteri ile Kanal D Ankara Temsilcisi ve Milliyet yazarı Zafer Şahin. Üçü de Erdoğan’ın bu yılki 10 yurtdışı gezisinden beşine davet edilmişler.

“Gözde gazeteciler” listesinde Şebnem Bursalı (ATV), Belkıs Kılıçkaya (24 TV), Ünal Kaya (Bengütürk TV), Merve Başkurt (TV Net), Hilal Kaplan (Sabah/TRT Yönetim Kurulu üyesi) ve Taha Dağlı (Sabah) ise dörder geziyle yer alıyor. Onları Mustafa Yıldız (Ülke TV/ Milat), Hakan Çelik (Posta), Osman Gökçek (Beyaz TV), Mustafa Kartoğlu (Akşam), Sami Dadağlıoğlu (Akit TV) üçer geziyle izliyor.

İki geziye katılan 22 isim arasında Hürriyet’ten Hande Fırat ve Abdülkadir Selvi ile Sabah’tan Okan Müderrisoğlu, Habertürk’ten Mehmet Akif Ersoy da yer alıyor. Ahmet Hakan, Emin Pazarcı, Fatih Selek, Ayşe Böhürler, Hüseyin Likoğlu, Hasan Basri Yalçın da birer geziye katılan 58 gazeteci arasında.

AKTİF PARTİLİ DAVETLİLER

Bilindiği gibi, harcamaları kamu bütçesinden karşılanan ve devletin uçağıyla yapılan bu gezilere eleştirel gazeteciler çağrılmıyor; davette ilk kriter iktidara yakınlık. Ama onunla da kalmıyor, “aktif siyasi” kimliği olan isimler de gazeteci gibi davet ediliyor.

Yeni Şafak yazarı Ayşe Böhürler, AKP’nin kurucularından. Anadolu Yayıncılar Derneği Genel Başkanı ve AKP’den Ankara’da Belediye Meclis Üyesi olan Sinan Burhan, bu yılki gezilerden ikisine çağrılmış. Daha önceki yıllarda da görülüyordu bu fotoğraflarda.

“Aktif siyasi” isimlerden biri de Star internet sitesi yazarı ve AKP İstanbul İl Başkan Yardımcısı Halime Kökçe. S. Arabistan ve İran gezilerine katılan Kökçe de Sinan Burhan gibi basın toplantılarında aynı zamanda “Genel başkanları” konumunda olan Erdoğan’a soru sormamış.

GÖZDEN DÜŞENLER

2017 yılına kadar Erdoğan’ın gezilerine en çok davet edilenler listesinin ilk beşinde Ali Adakoğlu (Milat), Serdar Karagöz (Daily Sabah), Selçuk Tepeli (Habertürk), Turgay Güler (Güneş), Murat Kelkitlioğlu (Akşam) yer alıyordu.

Turgay Güler ve Ali Adakoğlu, artık gözden düşmüş, bu yıl sadece birer geziye çağrılmışlar. Kurumları değişen Selçuk Tepeli ve Murat Kelkitlioğlu ise tek geziye bile davet edilmemiş, iyice uzaklaşmışlar.

Ekrem Kızıltaş (Takvim), Erdal Şafak (Sabah), İsmail Kapan (Türkiye), Ergün Diler (Takvim), Nihal Bengisu Karaca (Habertürk), Nuh Albayrak (Star) ve Nagehan Alçı (Milliyet) gibi isimler de artık o kareye giremiyorlar.

En ilginci de Sabah’ın Genel Yayın Yönetmeni Erdal Şafak’ın artık tek bir geziye bile davet edilmemiş olması. 2019 yılında Turkuvaz Medya CEO’su Serhat Albayrak ile anlaşmazlık yaşayıp iki ay gazeteye uğramayan Erdal Şafak hâlâ gazetenin künyesinde görünüyor ama yeni yazısı da yok, başka bir aktivitesi de görünmüyor.

Eskiden sık davet edilen İbrahim Karagül (Yeni Şafak), Vahap Munyar (Hürriyet), Fikret Bila (Hürriyet), Nuri Elibol (Türkiye), Akif Beki (Hürriyet), Verda Özer (Hürriyet) gibi çalıştıkları kurumlar değişen gazeteciler artık uçağın yolcuları arasına giremiyorlar.

Eskinin gözde gazetecileri Hakan Çelik ve Mustafa Kartoğlu ise uçaktaki yerlerini koruyan ender isimler arasında…

BENGÜTÜRK LİSTENİN YENİ GÖZDESİ

Eskiden davetli listesi oluşturulurken gazetelere ağırlık veriliyor, geleneksel medyadaki dengeler gözetiliyormuş. Artık tablo değişmiş, her geziye en az gazete temsilcileri kadar tv yöneticisi ve programcısı da çağrılıyor. Habertürk, Star ve Albayraklar’ın gzt.com’u dışında internet siteleri gezilerde yok.

A Haber, Ülke TV, TV Net, Beyaz TV, ATV, Akit TV, Kanal7 ve TGRT gibi iktidara yakın kanalların yanı sıra TV100 gibi yeni bir kanaldan isimlerin de davet edilmesi dikkat çekici. TRT’yi bir yana bırakırsak en çok davet edilen TV kanalı NTV. Onu 7 davetle 24 TV ve 6 davetle de A Haber ile iktidar ortağı MHP’nin TV kanalı Bengütürk izliyor.

Gazeteler arasında en çok gözden düşen Milat olmuş, 2014-2017’deki 26 geziden 16’sına temsilci gönderen Milat, bu yılki 10 geziden sadece 2’sine katılabilmiş. Ama Milat yerine davetli listesine Yeni Akit, Diriliş Postası, Türkgün ve Yeni Birlik gibi gazeteler girmiş.

Erdoğan’ın en gözde gazetesi ise Sabah. 10 geziye Sabah’tan tam 17 gazeteci davet edilmiş, bazı gezilerde Sabah’tan ikişer isim var. Zaten A Haber, ATV ve Daily Sabah da katılırsa Turkuvaz Grubu, Erdoğan’ın uçağının en gözde medya grubu. Gözde gazeteler sıralaması şöyle:

“Sabah 17, Akşam 11, Yeni Şafak 11, Yeni Akit 6, Hürriyet 6, Türkiye 4, Daily Sabah 4, Milliyet 3, Posta 2, Diriliş Postası 2, Milat 2, Türkgün 1, Yeni Birlik 1.”