Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Parti Meclisi (PM) üyesi kardiyoloji uzmanı Prof. Ali Rıza Erbay, pandeminin sindemiye döndüğüne dikkat çekerek “Sosyal eşitsizlik kalkmadan pandeminin kalkması mümkün gözükmüyor. Aşının yapılmasından yanayız ama yalnızca aşıyla da bu iş çözülemez. Sosyal eşitsizlik, doğal yaşam ortamlarının yok edilmesi, doğaya saygı duyulmaması gibi durumlar olduğu sürece pandeminin bitmesi zor” diye konuştu.


‘SİNDEMİNİN BELİRLEYİCİLERİ VAR’

“Sindemi, sinerji ile pandemi kelimelerinin birleşmesinden oluşuyor. Bu kavram genel olarak birden fazla tıbbi kondüsyonun birbirini besleyerek siyasal ve toplumsal koşulların da içerisinde kendi çaplarının çok ötesinde ve genellikle daha kötü sonuçlara yol açmasıdır” diyen Erbay, şöyle devam etti:
“Başka bir ifadeyle iki ya da daha fazla hastalığın veya durumun birbiriyle sinerji içinde etkileşip hastalık yükünün aşırı artmasıdır. Avrupa’da sindemi şu an tartışılıyor. Sindeminin belirleyicileri sağlığın sosyal belirleyicileridir.

Sindeminin belirleyicileri var: Yaş, cinsiyet, engellilik hali. Yaşı yüksek olanlarda, engellilerde, erkeklerde daha fazla görülüyor. Sosyal ekonomik belirleyiciler var. İşsizlerde daha fazla.”

‘SINIFSAL ÖZELLİĞİ VAR, ÇALIŞMA KOŞULLARI BU HASTALIĞI ETKİLİYOR’
“Sınıfsal özelliği var artık. Çalışma koşullarının kötü olması bu hastalığı etkiliyor. Yoksulluk etkiliyor, konut, sosyal çevre, temiz gıda, temiz su gibi faktörler de bu hastalığı etkiliyor.”

‘AŞI NE KADAR ETKİLİ OLURSA OLSUN, SADECE MEDİKAL ÇÖZÜM BAŞARILI OLMAYACAK’

“Bir tedavi, aşı ne kadar etkili olursa olsun Covid19’a yönelik sarf bir bio medikal çözüm arama çabası başarılı olmayacaktır. Hükümetler toplumlardaki derin eşitsizlikleri düzeltecek politikalar geliştirmedikçe hiçbir zaman salgınlara karşı güvende olmayacağız. Sosyal eşitsizlik kalkmadan pandeminin kalkması mümkün gözükmüyor.”

‘ANİ ÖLÜMLERE YOL AÇABİLİR’

Prof. Erbay, Covid-19’un tüm sistemdeki damarlarda etki yaptığını belirterek “Virüs, damarlara tutunup direkt ve indirekt etki yapabiliyor. Kalp tıkanıklığına yol açabiliyor, kalbin kasılmasına etkisi olabiliyor, kalp yetmezliğine, kalp hücresinin iltihabına da yol açıyor, ritim bozukluğuna yol açar, kalp kasılmakta zorlanır ve ileri kalp yetmezliğine neden oluyor. Bunun dışında pıhtılaşmayı artırıyor. Bu da pulmoner emboliye (pıhtı atması) sebep olabilir, tehlikelidir ve ani ölümlere yol açabilir” dedi.
‘ÖZEL BAKIM MERKEZLERİ KURULMALI VE HASTALAR ÜCRETSİZ TAKİP EDİLMELİ’

“Akciğerde büyük damarlar vardır, akciğerlerdeki o damarlar dallara ayrılır o damarları tıkayabilir ani ölüme yol açabilir, küçük damarları da tıkayarak nefes darlığına yol açar ve hastanın durumunun yavaş yavaş kötüleşmesine sebep olabilir” diyen Erbay, “Bunların dışında akut böbrek yetmezliği, akut kardiyak hasar da gelişiyor” diye ekledi. Ani ölümlerin önüne geçmek için Covid-19 hastalarının düzenli takip edilmesi gerektiğinin altını çizen Erbay, “Bu yüzden özel bakım merkezleri bir an önce kurulmalı ve bu hastaların takibi ücretsiz yapılmalı” dedi.