AYM’den yoksulluk nafakasında 'süresiz' hükmüne iptal kararı; Kadın örgütleri ne diyor?

Artı Gerçek - Antalya 12. Aile Mahkemesi, 2025’te baktığı bir davada, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde hüküm altına alınan yoksulluk nafakasının “süresiz olması”na ilişkin düzenlemenin iptali için AYM’ye başvurmuştu. Başvuruyu değerlendiren Anayasa Mahkemesi, oy çokluğu ile düzenlemenin iptaline karar verdi.

Türk Medeni Kanunu’nun “yoksulluk nafakası” başlıklı 175. maddesi, “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz” hükmünü içeriyor.

AYM 2 KEZ REDDETMİŞTİ

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nda yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz” olarak bağlanmasını öngören düzenlemeyi daha önce iki kez incelemiş ve Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermişti.

Mahkeme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesine yönelik iptal başvurularını 2012 ve 2015 yıllarında değerlendirdi ancak her iki başvuruyu da reddetti.

AYM’nin 2012 tarihli kararında, süresiz nafaka uygulamasının amacının boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin korunması olduğu vurgulandı. Kararda, kadınların ekonomik açıdan erkeklere kıyasla daha dezavantajlı konumda bulunduğuna dikkat çekilerek düzenlemenin kadın-erkek eşitliği ilkesine ve kamu yararına aykırı olmadığı belirtildi.

Mahkeme, 2015 yılında verdiği kararda ise “süresiz” ifadesinin nafakanın her koşulda ömür boyu devam edeceği anlamına gelmediğini kaydetti. Kararda, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, yoksulluğunun ortadan kalkması veya taraflardan birinin hayatını kaybetmesi halinde nafakanın kendiliğinden sona erdiği hatırlatıldı. Ayrıca tarafların mali durumlarında değişiklik yaşanması durumunda mahkemeye başvurularak nafakanın azaltılmasının ya da kaldırılmasının mümkün olduğu belirtilerek mevcut düzenlemenin ölçülülük ilkesine uygun olduğu sonucuna varıldı.

KADINLARDAN TEPKİ

Karara dair sosyal medya hesabı X’ten açıklama yapan Eşitlik İçin Kadın Platformu, (EŞİK) “Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemeyi iptal etmesi kabul edilemez! Türkiye’de kadınlar hâlâ eşitsiz istihdam koşulları, ücretsiz bakım emeği ve derinleşen yoksullukla mücadele ederken; çözüm kadınların mevcut haklarını daraltmak değil, eşitsizlikleri ortadan kaldırmaktır” diye belirtti.

'KADINLARIN HAYATINI KARARTIYOR'

Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu (TKDF) da alınan kararı eleştirerek, “AYM resmi nikah olmadan dini nikah yapılamaz maddesinin iptal edilmesi kararı ile 18 yaş altı adı evlilik denilen istismar ile genç kızların hayatını karartmıştı .Bu kararı ile de kadınların hayatını karartıyor. Gerekçeleri ne acaba? Sorunu anlamadan verilmiş bir karar” ifadelerini kullandı.

Kadınlarla Dayanışma Vakfı (KADAV) ise X’ten yaptığı açıklamada, “Ülkede kadın yoksulluğu, işsizliği tavan yaparken, acil çözüm bekleyen ekonomik sorunlar devleşirken, AYM'nin derdi zaten pek de hükmedilmeyen, hükmedilse bile ödenmeyen yoksulluk nafakası olmuş!!!” dedi. (HABER MERKEZİ)