ARTI GERÇEK - Türk Lirası’nda son haftalarda hızlanan değer kaybı korkutuyor, küresel piyasalarda dolar, Coronavirüs kaynaklı endişelerle nedeniyle gerilerken, döviz bugün yönünü tekrar yukarı çevirdi. Dolar/TL bugün 7,34'lerden işlem görürken, euro/TL ise 8,68 seviyelerinde.

TL'nin değer kaybının altında Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinin gerilemesi, kurları düşük tutmak için döviz satan kamu bankalarının açık pozisyonlarının artmasının yanı sıra cari açık, enflasyon ve dış finansmana bağımlılık gibi Türkiye ekonomisinin kronik problemleri yatıyor.

Salgın döneminde turizmin durması ve ihracatın azalması da ülkeye döviz girişini engelliyor.

Tüm bu olumsuz gelişmeler yaşanırken, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın, CNN Türk'te Tarafsız Bölge programında Ahmet Hakan karşısında söylediği sözler kamuoyunda büyük tepki topladı.

Programın bir bölümünde dolarda yaşanan hızlı yükselişi hatırlatan Ahmet Hakan, Albayrak'a, "Dolar yükselince telaşlanıyorum, kur yükselince telaşlanıyorum, ‘eyvah’ diyorum her şey pahalanacak, ülkemizin ekonomisi kötüye gidecek. Endişelenmeli miyiz?" diye sordu.

Albayrak ise bu cümlenin ardından Hakan'a, "Birincisi şunu sorayım size, dolarla mı maaş alıyorsunuz? dolar borcunuz mu var? dolarla bir işiniz var mı?" diyerek cevap verdi. Albayrak'ın bu cevabı sosyal medyada gündem oldu.

Albayrak'ın açıklamalarına Prof. Dr. Özgür Demirtaş, Albayrak'ın sosyal medyada tepki toplayan sözlerinin ardından, "Evet elbette istemezdik ama tırnaktan saça kadar dolarla. O yüzden 'Dolarla işiniz mi var?' gibi bir soru sormak yerine, yapısal reformlarla bu bağımlılığı koparmak lazım" ifadelerini kullanarak Albayrak'ın sorusunu 19 madde ile yanıtladı. 

Demirtaş'ın yanı sıra ekonomideki gelişmeleri yakından takip eden diğer ekonomistler de Albayrak'ın sözlerine gerekçeleriyle cevap verdi.

İşte o değerlendirmeler:

GERÇEKLİKTEN KOPAN BİR EKONOMİ YÖNETİMİ DAHA ENDİŞE VERİCİ

Ekonomist Uğur Gürses, "Bakan Berat Albayrak'tan kurdaki dalgalanmalara dair yeni yorum: Kur iner, çıkar" sözlerine yönelik olarak, "Öyleyse 60 milyar doları neden çarçur edip erittiniz?" diye sordu, "TL'ye kontrollü değer kaybettiriyoruz' denmeye başlanmış... Yine soralım; bunun için 60 milyar dolar ezilir mi?

Gerçeklikten kopan bir ekonomi yönetimi daha endişe verici..." değerlendirmesi yaptı.

Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, "Endişe ediyorum! Dolarla mı maaş alıyorsunuz? Doların ani düşüşü karşısında endişeye kapılanlara ders olsun! Milli paramız yerine maaşını dolar üzerinden alanların hazin sonu!" sözlerine yer verdi.

İktisatçı Mustafa Sönmez, "Söyleyecek lafları, savunacakları tezleri kalmayınca işi şova, sansasyona döküp bununla ilgili mizansen dersleri alıyorlar. Bitmiş, tükenmişlik!" ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Veysel Ulusoy ise Türkiye’nin dış borcunun 430 milyar dolar olduğunu anımsatarak, kur seviyesinin oldukça önemli olduğunu söyledi.

Eski bankacı ve Gelecek Partisi Kurucular Kurulu Üyesi Kerim Rota ise, "Evet, hepimizin dolar borcu var. Kamu dış borcu (bankalar hariç) 115, TCMB açık pozisyonu 40, kamu iç piyasa döviz ve altın borcu 25, Kamu bankaları açık pozisyonu 11, KOİ taahhütleri 145 milyar dolar" dedi.

Prof. Dr. Uğur Emek, "Mega projelerde verilen döviz garantileri nedeniyle, dolar kuru 10 kuruş arttığında, ülkenin TL cinsinden borcu 14,6 milyar TL artıyor. Bu para bir yıl boyunca 523 bin vatandaşımıza net asgari ücret ödeyebiliriz. 10 kuruşluk kur artışı ülkenin dış borcunu, 43 milyar dolar artırıyor" dedi.

Karar gazetesi yazarı İbrahim Kahveci, "Dolar artışı için hiç endişelenmeye gerek yok Maaşlar dolarla değil ama -Osmangazi Köprüsü geçişi dolarla -YSS Köprüsü geçişi dolarla -Avrasya Tüneli geçişi dolarla -Şehir hastaneleri garantisi dolarla -Çanakkale Köprüsü avro ile -Havalimanları garantisi dolarla Endişe yok!" açıklamasında bulundu.

Vergi uzmanı Ozan Bingöl ise, "Maaşı dolarla alsak zaten endişeye mahal yok. Sorun şu ki; bir tek maaşı dolarla almıyoruz!" diye tepkisini dile getirdi.