Pelin CENGİZ


ARTI GERÇEK - Türkiye'nin son haftalarda Covid-19 salgınının ekonomik anlamda olumsuz etkilerini bertaraf edebilmek için çeşitli yöntemlere başvurduğu, IMF ile herhangi bir anlaşmanın gündemde olmadığı ve çeşitli ülkelerle swap anlaşmaları yapmak için girişimlerde bulunduğu biliniyor.

Türkiye'nin geçtiğimiz günlerde, ABD’nin bazı gelişen ülkelere sunduğu swap hattının bir benzerine dahil olmak için G20 ülkeleriyle görüştüğü ifade edildi. 31 Mart’ta ABD Başkanı Donald Trump ile görüşen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerikan Merkez Bankası Fed'in swap hattına Türkiye'nin de dahil edilmesini teklif etti.

G20 ülkelerinin merkez bankaları ile döviz takasına imkan sağlayan swap mekanizmalarının ele alındığı görüşmelerin yapıldığı ancak görüşmelerden somut bir sonuç elde edilmediği belirtildi.

Fed ile bir swap hattı görüşmeleri sonuçsuz kalırken, Türkiye'nin dört ülke ile swap görüşmelerine başladığı haberleri ortaya çıktı. 

Reuters'ta yer alan habere göre, "Türkiye swap hattı kurmak için dört ülkeyle görüşüyor. Tokyo ve Londra ile yeni hatlar kurulması için görüşülürken, Çin ve Katar ile varolan hatların kapasitesi artırılmaya çalışılıyor. Türkiye tarafı görüşmelerin sonuçlanacağı konusunda iyimser, Japonya'nın şimdilik Türkiye ekonomisini izlediği ifade ediliyor" denildi.

Türkiye'nin swap temasları haberinin ardından tarihi seviye olan 7,27'leri gören dolar/TL 6,90 seviyelerine çekildi.

ABD'li yetkililerden yapılan açıklamalar da swap hattı anlaşmasının epey zor gerçekleşeceği yönündeydi.

Financial Times'ta yer alan bir haberde, Fed'in Türkiye ile bir swap hattı açmaya yanaşmamasının ardında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Merkez Bankası'na (TCMB) yönelik müdahaleleri olduğu kaydedildi.

Öte yandan, dün swap gelişmelerine ilişkin ilk haber Katar'dan geldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) yapılan açıklamada, Katar ile daha önce yapılan 5 milyar dolarlık swap anlaşmasının 15 milyar dolara çıkarıldığı kaydedildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak da, dün, swap anlaşması konusuna değinerek,"Yeni dönemde Türkiye olarak ticaret hacmi ve yerel paralarla swap noktasında çok daha etkin yürüteceğimiz bir süreç olacak" ifadesini kullandı.

İNGİLTERE ŞAŞIRDI, JAPONYA ENGELLER YÜKSEK AÇIKLAMASI YAPTI

Katar dışında Türkiye'nin swap hattı için görüştüğü kaydedilen Londra ve Tokyo'dan da durumla ilgili farklı açıklamalar geldi.

Financial Times gazetesinde yer alan haberde, her iki başkentin, Londra ve Tokyo'nun Ankara ile güçlü ilişkileri olduğu ifade edilirken, İngiltere Hükümeti yetkilileri, İngiltere Merkez Bankası ile bir swap anlaşması yapıldığından haberlerinin olmadığını, buna şaşırdıklarını ve böyle bir anlaşmanın olmadığını kaydetti. 

Konuyla ilgili Japonya Maliye Bakanlığı açıklama yapmaktan kaçınırken, benzer swap anlaşmaları üzerine çalışan Japon yetkililer, böyle bir anlaşmanın önündeki engellerin yüksek olacağını ifade etti. Japon yetkililer böylesi bir anlaşmanın önünde ciddi engeller olduğunu, Türkiye’nin Japonya Merkez Bankası değil Japonya Maliye Bakanlığı ile anlaşma yapması gerektiğini öne sürdü.

FT’ye göre, Türkiye ile Japonya arasında swap anlaşması yapılabilmesi için “Japon para biriminin değerinde istikrar sağlama” amacı olması gerekiyor ancak Japon Yeni, mevcut durumda dolar ve diğer büyük para birimleri karşısında istikrarlı bir konumda bulunuyor.

BEKLENEN ANLAŞMA KATAR’LA YAPILDI

Piyasalar 19 Mayıs günü, Habertürk'te yer alan Türkiye'nin Japonya ve İngiltere ile swap anlaşması yapmaya çok yakın olduğu haberi ile çalkalanmıştı. Haberde, Japonya ile yapılan anlaşmanın 21 Mayıs Perşembe günü açıklanabileceği belirtilmişti. Bu sayede kurda önemli bir gerileme kaydedilmişti.