Anayasa Mahkemesi (AYM), milletvekili seçilmeden önce MLKP'nin bir üyesinin mezarı başında yapılan anmaya katılan eski HDP Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ’ın milletvekilliğinin düşürülmesiyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği ve hakkında yargılamaya devam edilmesiyle seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkin başvuruyla ilgili kararını verdi. Mahkeme, Yüksekdağ’ın milletvekili seçildikten sonra yargılanması yasama dokunulmazlığı ihlali olarak değerlendirildi.

‘MİLLETVEKİLLERİ YARGILANAMAZ’

 Anayasa’nın 83’üncü maddesini düzenleyen yasama dokunulmazlığının, TBMM üyeliği kazanıldıktan sonra seçimden önce ya da seçimden sonra milletvekillerinin herhangi bir suç isnadıyla, tutulamayacağı, sorguya çekilemeyeceği, tutuklanamayacağı, yargılanamayacağı filleri kapsadığına işaret eden AYM; dokunulmazlık kapsamında getirilen yasaklardan birinin de milletvekillerinin ceza mahkemesinde temyiz, istinaf dahil hiçbir ceza yargılama makamınca yargılanamayacağının altını çizdi.

Ceza yargılamalarına tabi tutularak yargılanan Mustafa Balbay ve Sebahat Tuncel ile ceza yargılamaları nedeniyle vekillikleri düşürülen Enis Berberoğlu ve Ömer Faruk Gergerlioğlu hakkında verdiği ihlal kararlarına atıfta bulunan AYM, Gergerlioğlu kararında yer alan gerekçeleri sıralayarak, bu konuda istediği yasal düzenlemeye işaret etti. 

‘ANAYASA’NIN 67’NCİ MADDESİNE AYKIRI’

Yüksekdağ’ın yargılanmasının devam edilmesine Anayasa’nın 13’üncü maddesindeki “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir” hükmünün dayanak yapıldığına dikkati çeken AYM, 13’üncü madde belirtilen ölçütlere uymadığı sürece müdahalenin Anayasa’nın siyasi faaliyetleri düzenleyen 67’nci maddesine aykırılık teşkil edeceğinin de altını çizdi. 

‘YASAL DÜZENLEMEYE İHTİYAÇ VAR’

Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun milletvekilliğinin düşürülmesinde Anayasa’nın 14’ncü maddesindeki belirsizlik ve 13’üncü maddedeki “kanunilik” ilkesi şartının yerine gelmemesi nedeniyle verdiği ihlal kararına uzun bir atıfta bulunan AYM, 14’üncü maddedeki belirsizliğin giderilmesi için bir yasal düzenleme ihtiyacı olduğunu yineledi.

YÜKSEKDAĞ'A TAZMİNAT ÖDENECEK

Yeniden yargılama talebini reddeden AYM, Yüksekdağ’ın düşünce ve ifade özgürlüğü hakkı ile seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğine oy çokluğu ile karar verdi. AYM, ihlaller nedeniyle Yüksekdağ’a 30 bin TL manevi tazminat ödenmesine, Yüksekdağ’ın maddi kaybına dair belge sunmaması nedeniyle maddi tazminat talebinin ise reddine karar verdi.

HDP'DEN AÇIKLAMA

Figen Yüksekdağ'la ilgili hak ihlali kararının ardından HDP'den bir açıklama geldi. HDP'nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada "AYM, önceki dönem Eş Genel Başkanımız Figen Yüksekdağ’ın dokunulmazlığının kaldırılarak vekilliğinin düşürülmesini 'seçilme hakkı ihlali' olarak değerlendirdi. Yüksekdağ ve tüm seçilmişlerimizin gasp edilen hak ve özgürlüklerine kavuşması için adalet mücadelemizi yükselteceğiz" denildi.

HDP İzmir Milletvekili Murat Çepni de Twitter hesabından TBMM Başkanı Mustafa Şentop'a, Adalet Bakanlığı'na ve Adalet Bakanı Bekir Bozdağ'a çağrıda bulunarak "AYM’nin Figen Yüksekdağ kararı gereği, hukuk dışı yargılamaların tüm sonuçları ortadan kaldırılmalıdır" çağrısı yaptı.

 

(MA)