Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, dün akşam Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faizleri düşürmesi gerektiğini söylemesi ardından illikit piyasada 8.5'li seviyelerden 8.88'e kadar yükselen dolar/TL bu sabah 8.63 seviyelerinde işlem gördü.

Dolar endeksi dün 89.662 seviyesine kadar düştükten sonra bugün 90 seviyesinin hemen altında seyretti.

Dolar/TL dün 8.88 ile yeni tarihi zirveyi test ettikten sonra bu sabah 8.60'ların üzerindeki seviyelerde. Euro/TL dün 10.7177 ile tarihi rekorunu yeniledikten sonra 10.50'ler seviyesinde.

Sepet bazında TL ise 9.6291 ile tarihi rekorunu yeniledikten sonra aynı saatte 9.5749/9.5977 seviyesindeydi. Öte yandan 5 yıl vadeli CDS 399/404 seviyesinde bulunuyor.

TL, son dönemde Türkiye ekonomisinin geleceğine yönelik devam eden endişeler ve ABD verilerinin beklenenden daha hızlı bir toparlanmaya işaret etmesinin gelişmekte olan ülke piyasalarında yarattığı baskıyla değer kaybetti.

TL'de değer kayıpları gelişmekte olan ülke para birimlerinin belirgin üzerinde yaşanıyor. Erdoğan, dün gece katıldığı TRT yayınında sorulan sorulara verdiği yanıtta, "Yani bu konuda ben yine aynı iddianın peşindeyim. Hatta bugün de Merkez Bankası başkanımızla görüştüm. Yani bizim bir defa faizleri düşürmemiz şart, onun için de yani temmuz ağustos, buraları bulacağız ki faiz düşmeye başlasın" dedi.

FAİZLERİN DÜŞMESİ HALİNDE MALİYET ENFLASYONU ZAYIFLAYACAK

Faizlerin düşürülmesi çağrısını düzenli olarak tekrarlayan Erdoğan'ın bundan önceki üç merkez bankası başkanını aniden görevden alması TCMB'nin para politikası itibarına zarar verdi. Para politikasının başlangıçta sıkılaştırılarak enflasyonu düşürmeyi hedefleyen son Başkan Naci Ağbal'ın görevden alınmasının ardından TL bir haftada yüzde 12 değer kaybetmişti.

Erdoğan, faizlerin düşmesi halinde maliyet enflasyonunun da zayıflayacağını savunarak, "Çünkü faiz yükünü yatırımların üzerinden kaldırırsak, maliyetlerin üzerinden kaldırırsak, ondan sonra maliyet enflasyonunu tetikleyen faiz olduğu için orada da bir rahatlama dönemine inşallah girmiş olacağız. Çünkü bütün mesele o maliyet enflasyonundan faiz yükünü kaldırmaktır" dedi.

TCMB, Ağbal'ın görevden alınarak ve Şahap Kavcıoğlu'nun başkanlığa atanması sonrası yabancı yatırımcıları Türkiye piyasalarında tutmakta zorlanıyor. Bankacılar TCMB'nin politika faizini yüzde 19 ile dünyanın en yüksek oranlarınında tutmasının piyasalardaki satış baskısını hafifleten en büyük etkenlerden biri olduğunu düşünüyor.

MERKEZ BANKASI'NIN YATIRIMCI TOPLANTISI İZLENECEK

Ancak TCMB bir indirim sinyali vermese de bankanın kısa sürede bunu gerçekleştireceği endişesi mart sonundan bu yana TL üzerinde baskı yaratıyor. TCMB önceki kararlarına dikkat çekerek, faizleri piyasa şartlarına ve enflasyon gelişmelerine göre belirleyeceğini belirtse de, yatırımcılar siyasetin düşük faiz istekliliğini de dikkate alarak kısa vadede indirim olacağı endişesini taşıyorlar. Bu da TL'de değer kaybı olarak fiyatlamalara yansımaya devam ediyor.

Bu kapsamda TCMB'nin bugün gerçekleştireceği yatırımcı toplantısı da piyasalarda takip edilecek. Yatırımcılar TCMB'nin para politikasına ve enflasyon öngörülerine ilişkin daha kapsamlı bilgi sahibi olmaya çalışacaklar.

Bir yabancı yatırımcı, "Dün gece Erdoğan tarafından faiz indirimi yönünde yapılan müdahale bugün iki yatırımcı toplantısı düzenleyecek olan Kavcıoğlu'na kesinlikle yardımcı olmayacak" dedi.

TL'deki değer kaybının devam etmesi enflasyonun daha uzun süre yüksek seviyelerde kalmasını beraberinde getirirken bu da yeni faiz artışlarına ihtiyaç duyulması olasılığını doğuruyor. Düşük faiz istekliliği ile bilinen Erdoğan'ın yeni bir faiz artışı gerektiğinde nasıl bir tepki vereceğine yönelik endişeler faiz artışının yapılabilirliğini piyasada sorgulattırarak TL'de yeni değer kayıplarını tetikleyebiliyor.

TCMB'deki başkan değişiklikliklerinin de katkıda bulunduğu bu kısır döngü yabancı yatırımcıları ikna edebilmiş olan eski TCMB Başkanı Naci Ağbal'ın aksine aynı faiz oranı ile Şahap Kavcıoğlu'nun yabancı yatırımcıları tam olarak ikna edememesi ile sonuçlandı. Piyasalarda bugün açıklanacak mayıs ayı öncü dış ticaret verileri de takip edilecek.

Erdoğan ile ABD Başkanı Joe Biden'ın 14 Haziran'daki yapacağı görüşme öncesi ABD-Türkiye ilişkileri de takip ediliyor.

KÜRESEL PİYASALAR

Asya borsaları, dün açıklanan ABD Mayıs imalat PMI verilerinin yüksek gelmesinin yatırımcıların risk iştahını arttırmasıyla hafif yükselerek üç aylık zirvesinin yakınına gelirken, küresel borsalar ise rekor seviye civarında işlem görmeye devam etti. Ekonominin yeniden açılmasıyla birlikte artan talebin siparişleri arttırmasıyla ABD ISM imalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Mayıs ayı verileri 61.1 ile beklentilerin üzerinde geldi.

Yatırımcıların gözü bu cuma açıklanacak ABD tarımdışı istihdam verisinde olacak. Dolar, ABD'de politikasında sıkılaşma beklentilerini canlı tutan güçlü mayıs ayı imalat PMI verisinin ardından kaydettiği dünkü küçük kazanımlarını korudu ve diğer büyük para birimleri karşısındaki gerilediği beş ayın dip seviyesinden yükseldi.