ARTI GERÇEK- İnsanlığın asırlardır düşlerinden biri olan uzay yolculukları, geçen yüzyılın ikinci yarısında gerçeğe dönüştü. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) Kozmonot'u Yuri Gagarin, Vostok 1 uzay mekiği ile 12 Nisan 1961 yılında uzaya çıkan ilk insan oldu.

Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssü'nden yola çıkan Gagarin dünyanın çevresini 1 saat 48 dakikada dolaşmıştı. Gagarin, “Vostok 3KA” roketiyle uzaya fırlatılan “Vostok 1” uzay kapsülü içinde dünya yörüngesinde bir tur attıktan sonra ise Volga yakınlarına iniş yapmıştı. Vostok 1’in bu seferi, ilk insanlı uzay yolculuğu olurken, Gagarin de uzaya çıkan ilk insan olarak tarihe geçti. Bu sebeple 12 Nisan, “İnsanlı Uzay Yolculuğu Uluslararası Günü” olarak kutlanıyor.

YURİ GAGARİN, UZAYA GİTMEDEN DAKİKALAR ÖNCE 

Yuri Gagarin, Vostok (Doğu) 1 ile gezegenimizin etrafını 108 dakikada dolanmadan hemen önce şu sözleri söylemişti:

“Sevgili dostlar, tanıdıklarım ve tanımadıklarım, yurttaşlar, tüm ülkelerin ve kıtaların insanları, bir kaç dakika içinde, bu güçlü uzay gemisi beni uzayın uzak genişliğine taşıyacak. Start verilmeden önceki bu son dakikalarda size ne söyleyebilirim? Tüm hayatım, şu an gözüme tek bir harika an olarak görünüyor. Yaşanmış olan her şey, bugüne kadar yapılan her şey, bu anın hatırına yaşanmış ve yapılmış gibi. Eminim siz de anlıyorsunuz, şu an, uğruna bu kadar çok ve tutkuyla çalıştığımız deneyin saati bu kadar yaklaşmışken duyguların ayırdına varmak güç. Tarihteki bu ilk uçuşu gerçekleştirme görevi bana ilk teklif edildiğinde yaşadığım duygulardan bahsetmeye gerek var mı? Sevinç mi? Hayır, bu sadece sevinç değildi. Gurur? Sadece gurur da değildi. Uzaydaki ilk insan olacak olmaktan, doğa ile daha önce benzeri görülmemiş bir düelloya tek başıma çıkacak olmaktan çok büyük bir mutluluktu hissettiğim. Daha fazlası hayal edilebilir mi?

Fakat hemen sonra üzerime düşen muazzam sorumluluğu düşündüm; nesillerce insanın hayalini kurduğu bir şeyi gerçekleştirecek, insanı uzaya göndermenin yolunu açacak ilk kişi olmanın yükünden daha zor bir iş olabilir miydi? Üstelik bu sorumluluk tek bir insana, onlarca insana, hatta bir topluluğa karşı da değil. Bu sorumluluk tüm Sovyet halkına, tüm insanlığa, onun şimdisine ve yarınına karşı. Ve eğer ben yine de bu uçuşu gerçekleştirmeye karar verdiysem, bu sadece komünist olduğum için, eşi olmayan kahramanlık örnekleriyle yurttaşlarım, Sovyet insanları arkamda durduğu için. Biliyorum ki, görevimin getirdiği sorumluluğun bilinciyle, Komünist Parti ve Sovyet halkının bana verdiği görevi yerine getirmek için elimden gelen her şeyi yapacağım.

Şimdi start’a sayılı dakikalar kaldı. Size, sevgili dostlarıma ‘görüşürüz’ diyorum, tıpkı uzak bir yolculuğa çıkmadan önce dostların birbirine söylediği gibi. Hepinizi kucaklamayı ne kadar isterdim, tanıdığım tanımadığım, uzak ve yakın herkesi. Yakında görüşmek üzere!”

'DÜNYA'NIN UFKUNA BAKTIĞIMDA BİR AURA GÖRÜYORUM'

Gagarin, Vostok 1'in inişinde ise şöyle konuşmuştu:

"Şu anda Dünya'yı izliyorum. Görüntü gayet iyi. Ufuk hafif miktarda aşağı kaymış şekilde. Her şey ayırt edilebilir kadar net gözüküyor. Göğün bir kısmı kümülüs bulutlarıyla kaplı. Her şey iyi durumda." 

Bundan bir 20 saniye kadar sonra: "Şu anda daha fazla bulut var gibi gözüküyor. Kümülüs bulutları. Onların üstü de nimbostratus bulutlarıyla kaplı. Böyle bir görüntü olamaz! Yer neredeyse hiç gözükmüyor. Merak ediyorum... Evet, şu anda daha net. Dağların kıvrımları ve ormanlar gözüküyor. Durumum gayet iyi, neşem yerinde. Görüş penceresinden Dünya'nın görüntüsü kayboldu. Ancak makina normal çalışıyor. Geminin ekseniyle birlikte dönüyorum. Dünya yüzeyindeki ilk gökkuşağını gördüm, aşağı doğru iniyor. Çok güzel gözüküyor. Gözlem penceremden yıldızları görebiliyorum. Çok güzel bir görüntü var. Dünya'nın ufkuna baktığımda, bir aura görüyorum. Şimdi Güneş görülür oldu. Uzay aracı dönüyor. Şu anda okyanusun üzerinden geçiyorum. Suyun hareket yönü açık bir şekilde seçilebiliyor. Mesela şu anda sağa doğru hareket ediyor. Ancak bazı bulutlar görüşümü kapattı."

UZAYDA İLK ŞARKI 

12 Nisan hakkında diğer bir detay ise Gagarin, yerküreyi izlerken ıslıkla Dmitri Şostakoviç'den bilinen 'Rodina Slyshit' yani 'Anavatan Duyar' şarkısını söylemesiydi. Uzayda söylenen bu ilk şarkının sözlerinin çeviri şöyleydi:

"Anavatan duyar, anavatan bilir / Oğlunun bulutların üzerinde uçtuğu yerde. / Dostça bir kucaklama ile / borç veren sevgi ile / o seni gözlüyor. / Moskova kulelerinin kızıl yıldızıyla, / Kremlin'in aşağılarıyla / Anavatan duyar, anavatan bilir / Oğlu için kazanmak ne de zor / ama o, cesur ve haklı/ asla pes etmez. / Koruduğum tüm kaderinle / sen savun / Barışın en büyük sebebi / Anavatan duyar, anavatan bilir / Oğlunun kendi yoluyla karşı karşıya kalması gereken şey / yolunu nasıl ipe diziyorsun / fırtına bulutları boyunca / Yine de öfkeli bir kara fırtına olabilir / ne olursa olsun / Emin kal, Yoldaş!"

KÜLLERİ KREMLİN SARAYI'NIN İÇİNDE

Uzayı dolaşan ilk insan olma unvanını kazandıktan 7 yıl sonra yaptığı bir deneme uçuşu sırasında yaşadığı kaza sebebiyle uçuş eğitmeni Vladimir Seryogin’le birlikte hayatını kaybeden Gagarin’in külleri, Seryogin’le birlikte hala Moskova’daki Kremlin Sarayı’nın içinde saklanıyor.

DÖNEMİN POPÜLER GAGARİN ŞARKILARI