ABD’nin Afganistan’dan askerlerini çekmesine üç haftadan az bir süre kala ülkenin önemli bir kısmını ele geçiren Taliban, başkent Kabil’e hızla ilerliyor.

Bugün iki ili daha ele geçiren örgüt kuzeydeki Mezarı Şerif’e de birkaç koldan saldırı başlattı. Logar ilini alan Taliban, yerel yetkilileri gözaltına alırken Kabil’e 11 kilometre uzaktaki Çar Asyab’a ulaştı. Ayrıca Pakistan sınırındaki Paktika ili kısa bir çatışmanın ardından düştü. Paktikalı bir milletvekilinin Associated Press’e yaptığı açıklamaya göre, Şarana’daki çatışmalar yaşlılar heyetinin çabaları sonucu durduruldu, ancak Paktika Valisi ve diğer yetkililerTaliban’a teslim oldu. Paktika’nın başkenti Gardez’in büyük bir kısmı Taliban’ın kontroluna girerken, yer yer Afgan ordusuyla çatışmaların devam ettiği haberleri alınıyor.

VOA'da yer alan haberine göre; Afganistan’ın dördüncü büyük kenti ve aynı zamanda Belh ilinin başkenti olan Mezarı Şerif yakınlarındaysa yoğun çatışmalar sürüyor. Taliban’ın Mezarı Şerif’e birkaç koldan saldırdığı bildirildi. Örgüt ülkenin diğer büyük kentleri olan Herat ve Kandahar’ı da kısa bir süre önce ele geçirmişti.

Taliban Afganistan’ın 34 ilinden 23'ini ele geçirmiş durumda. Merkezi hükümet, aralarında Kabil ve Mezarı Şerif’in de bulunduğu büyük kentlerle bazı iç ve doğu bölgelere hakim durumda.

Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, bir süredir ilk kez televizyondan halka seslenerek, Taleban’ın 20 yıl önce yenilgiye uğratıldığı başarılardan vazgeçmeme çağrısında bulundu. Gani, önceden kaydedilen konuşmasında, hükümetin yerel liderler ve uluslararası müttefiklerle temaslar yürüttüğünü, görüşmelerin sonuçlarının kısa bir süre içinde paylaşılacağını söyledi, ancak ayrıntı vermedi.

Eşref Gani, hafta içinde kent savunmasına destek vermek üzere Mezarı Şerif’e giderek, aralarında Abdülreşit Dostum ve Ata Muhammed Nur’un da bulunduğu komutanlarla görüştü.

Gerek Afganistan’daki uluslararası kuvvetlerin çekilme kararı, gerekse ABD’nin yıllardır yaptığı milyarlarca dolarlık yatırımlara rağmen Afgan ordusunun hızla çözülmesi, ülkenin 1989’da Sovyet işgalinin sona ermesinin ardından çıkan iç savaş ve onu izleyen Taliban yönetimi sırasında yaşananların tekrar edebileceği kaygılarını arttırmış durumda.

ABD Büyükelçiliği’nin tahliyesi için gönderilen 3 bin Amerikan askerinden bir kısmı Kabil’e ulaştı. Kalanların da yarın (Pazar) Afganistan’a varması bekleniyor. Ancak asker gönderme kararı ABD’nin 31 Ağustos’taki resmi çekilme takvimine uyup uymayacağı konusunda soru işaretleri yarattı.

Afgan ordusuna havadan destek veren ABD Hava Kuvvetleri Taliban’ın ilerleyişinden bu yana kayda değer operasyon düzenlemedi. Ancak uçuş izleme verilerinden elde edilen bilgilere göre bir Amerikan B-52 bombardıman uçağının bir süre Afganistan hava sahasında seyir halinde olduğu gözlendi.

' ŞERİATIN SESİ RADYOSU'

Taliban, ayrıca Kandahar radyo istasyonunu ele geçirdiği görüntüleri içeren video paylaştı. Kandahar aynı zamanda Taliban’ın ilk ortaya çıktığı ve bir zaman en güçlü olduğu kentti. Örgüt videoda, radyonun adını “Şeriatın Sesi” olarak değiştirdiklerini bildirdi. Taliban militanları 2001 yılındaki yenilgiden bu yana sürekli mobil radyo istasyonları kullanıyordu. Yeni radyo müzik yayınlarını yasaklarken, Kuran, haber ve siyasi yorum yayınlarına ağırlık veriyor.

ABD ve müttefikleri 11 Eylül 2001’deki saldırıların ardından Afganistan’ı işgal etmiş ve Taliban’ı yenilgiye uğratmıştı. Ancak 20 yıl önce başlatılan yeni ülke imarı çabalarının ne kadar sonuç verdiği sorgulanıyor.

Başkan Joe Biden, Afganistan’dan Ağustos ayının sonuna kadar askerlerin çekileceğini ve ABD’nin en uzun savaşının bitirileceğini açıklamıştı. Ondan önceki Başkan Donald Trump da, ABD askerlerinin çekilme sürecini planlamak üzere Taliban’la anlaşmıştı.

Biden’ın ilk açıklamasının ardından, Afganistan’ın kırsal bölgelerinde hala nüfuzunu sürdüren Taliban hızla il başkentlerini, sınır kapılarını ve diğer altyapıları ele geçirmeye başladı. Pentagon sözcüsü John Kirby, dün yaptığı açıklamada militanların Kabil’i kıskaca almaya çalıştığı uyarısında bulunmuştu.

Taliban’ın eski yönetimine dönmek istemeyen onbinlerce Afgan evlerinden kaçmak zorunda kaldı. Taliban’ın Afganistan’ı yeniden işgal etmesi durumunda özellikle kadın haklarında kaydedilen birçok ilerlemenin boşa çıkacağı bildiriliyor