Covid-19’un yarattığı endişe ile başa çıkmak

Covid-19’un yarattığı endişe ile başa çıkmak
İnsanoğlu başına gelen musibetlerden her zaman başarıyla çıkmış, bu süreçte edindiği deneyim ile yaşantısının niteliğini ve güvenliğini artırmak için yeni kazanımlarla çıkmıştır.

Prof. Dr. Hakan YAMAN


Covid-19 pandemisi Covid-19 virüsünün ölümcül ve öngörülemez olduğunu göstermiştir. Bu doğal olarak gezegende bulunan her bireyi endişelendirmektedir. İnsanoğlu başına gelen bu musibetlerden her zaman başarıyla çıkmış ve bu süreçte edindiği deneyim ile yaşantısının niteliğini ve güvenliğini artırmak için yeni kazanımlarla çıkmıştır.

Ancak bu süreçte endişe ve gelecek korkusu yaşayan yine siz olmaktasınız. Bunun sıkıntısını azaltmak için ise bazı yöntemlere başvurmanız mümkündür.

Öncelikle haber kaynağınızın güvenilir olup olmadığını gözden geçirmelisiniz. Covid-19 ile ilgili bilgiler muhtelif ve sosyal medya ve medyayı takip edenlerin zihnini bulandırmaktadır. Öncelikle Covid-19 enfeksiyonu bulaşan ve bundan ölenlerin sayısı göründüğünden daha düşük olduğunu kabul etmeliyiz.  Şu ana kadar dünya çapında bu virüsten ölen 4990 kişiden 3177 kadarı Çin’de yaşayan hastalar olmuştur. Covid-19’un özellikle Çin’de yayılmasının, virüse bağlı ölümlerin fazla olmasının nedeni akciğer hastalıklarına davetiye çıkaran hava kirliliğinin ve sigara kullanımının dünyada en yoğun ülke olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Yine bir insanın trafik kazasına bağlı olarak ölmesi %1000 oranında daha yüksektir.

TAKİP ETTİĞİNİZ HABER SAYISINI AZALTMAK ENDİŞELERDEN KORUYACAKTIR

İnsanda kıtlık duygusunu ise farklı yöntemler ile ortaya çıkarmanız mümkündür. Bu yöntemler günümüzde reklam endüstrisinde sıklıkla kullanılmaktadır. İnsanda oluşan ya da oluşturulan kıtlık duygusu, azalan kaynakları güvence altına almayı ve kaybolmakta olan kontrol duygusunu ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır.

Covid-19 ise bilimin yeni karşılaştığı ve birçok bilinmezi olan bir hastalık. Bu belirsizlik insanlarda çaresizlik ve dolaylı olarak kontrol kaybını ortaya çıkarmaktadır. Bu durumda kendimizi koruma güdüsüyle azalan ve hızla tükenen ürünlere doğru yönelmemiz söz konusu olmaktadır. Bunun bilinciyle paniğe kapılmamak gerekir. Ancak yine de stresle yaşanamıyor. Bu bağlamda alışveriş kaçınmaz olabiliyor. Mağazalar bireylerin ihtiyaç fazlası ürünlere satış kotaları koyarak, bu talebi azaltabilirler.

Ayrıca takip ettiğiniz haber sayısını azaltmak endişelerden sizi koruyacaktır.

Covid-19’inin kübasyon süresi ile ilgili belirsizlikler devam ederken, 14 gün genel olarak kabul görür. Şu anda global pandemi ilanı nedeniyle bireysel tedbirler yanı sıra (el yıkama, bedensel temastan kaçınma, el ile yüz temasından kaçınma vb.), kalabalık yerlerde bulunmadan kaçınma gibi toplumsal tedbirler de önerilmektedir. Yurtdışından gelmiş iseniz de otorite özellikle en az 14 gün evde geçirmenizi emretmektedir. Bu zorunlu bir ev içinde ikamet olsa da bu süreyi aileniz, çevreniz ve kendiniz lehinde kullanmalısınız. Özellikle yoğun çalışan iş insanları bu süreci ilişkilerini tazeleme ve bağlarını güçlendirmek için kullanmalıdırlar.

Ayrıca geçireceğiniz serbest zamanınıza nitelik katmak kendi elinizdedir. Esenlik için mevcut zamanı yaşamanız önerilir. Geçmişe dalmak ya da geleceğin kaygılarını yaşamak yerine şimdiki zamanı yaşamanız size güç verecektir. Gelecek perspektifi kişisel motivasyonu ve esenliğiniz için çok yararlı olsa da geçmiş ile gelecek arasında iyi bir dengenin bulunması sizin mutluluğunuz, yaşam doyumunuz ve ruh sağlığınız için yararlı olacaktır.

Şimdiki zamanınızı verimli ve nitelikli geçirebilmek için iş yoğunluğu nedeniyle yapamadığınız işlere ya da okuyamadığınız kitaplara yönelmeniz sizi mutlu edecektir. Hatta kişisel gelişiminize yatırım yaparak, bu pandemik krizden hem donanımlı hem de mutlu olarak çıkmanız mümkün olacaktır.

Kaynaklar:
Ardelt, M. (2019). WisdomandWell-Being. In R. Sternberg& J. Glück (Eds.), The Cambridge Handbook of Wisdom(Cambridge Handbooks in Psychology, pp. 602-625). Cambridge: Cambridge UniversityPress.

DastagirAE. Thefacts on coronavirusaren'tallscary. Sowhysomuchfear? Erişim: https://www.usatoday.com/story/news/health/2020/03/12/coronavirus-fear-psychology-powerlessness-toilet-paper-sanitizer/5010095002/. Erişim tarihi: 12.03.2020.
Cialdini, R. B. (2016). Iknanın Psikoloji. İstanbul: MediaCat.

Hoffman B. 5 WaystoOvercomethePsychologicalStress of Coronavirus. Erişim: psychologytoday.com/intl/blog/motivate/202003/5-ways-overcome-the-psychological-stress-coronavirus. Erişim tarihi: 12.03.2020.
RubinGJ, Wesley S. Coronavirus: Thepsychologicaleffects of quarantining a city. BMJOpen. Erişim:
https://blogs.bmj.com/bmj/2020/01/24/coronavirus-the-psychological-effects-of-quarantining-a-city/. Erişim tarihi: 13.03.2020

Ryan, R. M.,andDeci, E. L. (2008). Self-determinationtheoryandthe role of basicpsychologicalneeds in personalityandtheorganization of behavior. In O. P. John, R. W. Robbins, and L. A. Pervin (Eds.), Handbook of personality: Theoryandresearch(pp. 654–678). New York: TheGuilfordPress.

 

Öne Çıkanlar